Me envie esse texto já com html para o texto ficar
justificado e sem espaço entre as linhas, exceto os títulos: O Decreto
Gelasiano (Decretum Gelasianum de libris recipiendis et non recipiendis) é um
importante testemunho da tradição cristã antiga sobre a autoridade das
Escrituras e a distinção entre os livros reconhecidos pela Igreja e aqueles
considerados apócrifos. Tradicionalmente atribuído ao papa Gelásio I (492–496)
e associado a um sínodo realizado em Roma, o texto apresenta inicialmente uma
exposição da fé, seguida de uma relação dos livros do Antigo e do Novo
Testamento recebidos pela Igreja Católica Romana. Em seguida, enumera escritos
dos Padres e outras obras consideradas úteis à fé, para finalmente apresentar
uma extensa lista de livros e escritos rejeitados como apócrifos, heréticos ou
cismáticos. Embora sua composição e atribuição tradicional sejam objeto de
discussão entre os historiadores, o Decretum Gelasianum permanece uma fonte de
grande interesse para compreender a formação das listas de livros bíblicos e os
critérios de recepção das Escrituras na Igreja latina antiga.
---------------------------------------------------------------------------------------------
DECRETO GELASIANO SOBRE OS LIVROS QUE DEVEM SER RECEBIDOS E
OS QUE NÃO DEVEM SER RECEBIDOS
COMEÇA O CONCÍLIO DA CIDADE DE ROMA, SOB O PAPA DÂMASO,
SOBRE A EXPLICAÇÃO DA FÉ
I. Foi dito:
1. Primeiro deve-se tratar do Espírito septiforme, que
repousa em Cristo: Espírito de sabedoria: «Cristo, poder de Deus e sabedoria de
Deus».
Espírito de inteligência: «Eu te darei inteligência e te
instruirei no caminho pelo qual hás de andar».
Espírito de conselho: «E será chamado o seu nome Anjo do
Grande Conselho».
Espírito de fortaleza: como acima: «Poder de Deus e
sabedoria de Deus».
Espírito de ciência: «Por causa da excelência do
conhecimento de Cristo Jesus, nosso Senhor».
Espírito de verdade: «Eu sou o caminho, a vida e a
verdade».
Espírito de temor de Deus: «O princípio da sabedoria é o
temor do Senhor».
2. A multiforme dispensação de Cristo recebe, porém,
diversos nomes:
Senhor, porque é Espírito;
Verbo, porque é Deus;
Filho, porque é o Unigênito do Pai;
Homem, porque nasceu da Virgem;
Sacerdote, porque ofereceu a si mesmo em holocausto;
Pastor, porque é o guardião;
Verme, porque ressuscitou;
Monte, porque é forte;
Caminho, porque é reto;
Porta, porque por meio dele se entra na vida;
Cordeiro, porque sofreu;
Pedra, porque é a pedra angular;
Mestre, porque é aquele que mostra a vida;
Sol, porque é o iluminador;
Verdadeiro, porque procede do Pai;
Vida, porque é o Criador;
Pão, porque é carne;
Samaritano, porque é guardião e misericordioso;
Cristo, porque é ungido;
Jesus, porque é Salvador;
Deus, porque procede de Deus;
Anjo, porque foi enviado;
Esposo, porque é mediador;
Videira, porque fomos redimidos pelo seu sangue;
Leão, porque é Rei;
Rocha, porque é fundamento;
Flor, porque é o escolhido;
Profeta, porque revelou as coisas futuras.
3. Com efeito, o Espírito Santo não é somente o Espírito do
Pai, nem somente o Espírito do Filho, mas o Espírito do Pai e do Filho; pois
está escrito: «Se alguém amou o mundo, não está nele o Espírito do Pai»;
igualmente está escrito: «Mas quem não tem o Espírito de Cristo, esse não
pertence a ele».
Assim, ao serem mencionados o Pai e o Filho, entende-se o
Espírito Santo, acerca do qual o próprio Filho diz no Evangelho que o Espírito
Santo «procede do Pai» e que «receberá do que é meu e vo-lo anunciará».
II. Igualmente foi dito:
Agora, porém, deve-se tratar das Escrituras divinas: quais
a Igreja católica universal deve receber e quais deve evitar.
1. COMEÇA A ORDEM DO ANTIGO TESTAMENTO:
Livro Quantidade
Gênesis um livro
Êxodo um livro
Levítico um
livro
Números um
livro
Deuteronômio um livro
Josué um livro
Juízes um livro
Rute um livro
Reis quatro livros
Paralipômenos dois
livros
Salmos, 150 um
livro
Livros de Salomão três
livros
Provérbios um
livro
Eclesiastes um
livro
Cântico dos Cânticos um
livro
Sabedoria um
livro
Eclesiástico um
livro
2. IGUALMENTE, A ORDEM DOS PROFETAS:
Livro Quantidade
Isaías um livro
Jeremias um
livro
com as Cinot, isto é, suas Lamentações
Ezequiel um
livro
Daniel um livro
Oseias um livro
Amós um livro
Miqueias um
livro
Joel um livro
Abdias um livro
Jonas um livro
Naum um livro
Habacuc um
livro
Sofonias um
livro
Ageu um livro
Zacarias um
livro
Malaquias um
livro
3. IGUALMENTE, A ORDEM DOS LIVROS HISTÓRICOS:
Livro Quantidade
Jó um livro
Tobias um livro
Esdras dois livros
Ester um livro
Judite um livro
Macabeus dois
livros
4. IGUALMENTE, A ORDEM DAS ESCRITURAS DO NOVO TESTAMENTO,
QUE A SANTA E CATÓLICA IGREJA ROMANA RECEBE E VENERA:
Os quatro livros dos Evangelhos:
Evangelho Quantidade
segundo Mateus um
livro
segundo Marcos um
livro
segundo Lucas um
livro
segundo João um livro
Igualmente, Atos dos Apóstolos um livro.
As quatorze Epístolas do apóstolo Paulo:
Epístola Quantidade
aos Romanos uma
epístola
aos Coríntios duas
epístolas
aos Efésios uma
epístola
aos Tessalonicenses duas
epístolas
aos Gálatas uma
epístola
aos Filipenses uma
epístola
aos Colossenses uma
epístola
a Timóteo duas
epístolas
a Tito uma epístola
a Filemon uma
epístola
aos Hebreus uma
epístola
Igualmente, Apocalipse de João — um livro.
Igualmente, as sete Epístolas Católicas:
Epístola Quantidade
do apóstolo Pedro duas
epístolas
do apóstolo Tiago uma
epístola
do apóstolo João uma
epístola
do outro João, presbítero duas
epístolas
do apóstolo Judas Zelota uma
epístola
AQUI TERMINA O CÂNON DO NOVO TESTAMENTO.
III. Igualmente foi dito:
COMEÇA O DECRETO SOBRE OS LIVROS QUE DEVEM SER RECEBIDOS E
OS QUE NÃO DEVEM SER RECEBIDOS, ESCRITO PELO PAPA GELÁSIO COM SETENTA BISPOS
MUITO ERUDITOS NA SÉ APOSTÓLICA DA CIDADE DE ROMA
1. Depois de todas estas Escrituras proféticas, evangélicas
e apostólicas que acima apresentamos, pelas quais a Igreja Católica foi fundada
pela graça de Deus, julgamos também necessário declarar o seguinte: embora
todas as Igrejas católicas difundidas por todo o mundo constituam um único
tálamo de Cristo, contudo, a Santa Igreja Romana foi colocada à frente das
demais Igrejas não por decretos de sínodos, mas obteve o primado pela voz
evangélica de nosso Senhor e Salvador, que diz: «Tu és Pedro» — dizendo — «e
sobre esta pedra edificarei a minha Igreja, e as portas do inferno não
prevalecerão contra ela; e a ti darei as chaves do Reino dos Céus; e tudo o que
ligares sobre a terra será ligado também nos céus, e tudo o que desligares
sobre a terra será desligado também nos céus».
2. A ela foi acrescentada também a companhia do beatíssimo
apóstolo Paulo, «vaso de eleição», que, não em tempo diferente, como os hereges
afirmam, mas ao mesmo tempo e no mesmo dia, em gloriosa morte, combatendo com
Pedro na cidade de Roma sob o imperador César Nero, foi coroado; e ambos
consagraram igualmente ao Senhor Cristo a referida Santa Igreja Romana e a
colocaram acima de todas as outras cidades do mundo por sua presença e pelo
venerável triunfo.
3. Portanto, a primeira Sé do apóstolo Pedro é a Igreja
Romana, «sem mancha, nem ruga, nem coisa semelhante».
A segunda Sé encontra-se em Alexandria, consagrada em nome do
bem-aventurado Pedro por Marcos, seu discípulo e evangelista; este, enviado por
Pedro apóstolo ao Egito, pregou a palavra da verdade e consumou gloriosamente o
martírio.
A terceira Sé, porém, encontra-se honrosamente em
Antioquia, pertencente ao beatíssimo apóstolo Pedro, porque ele ali habitou
antes de chegar a Roma, e ali surgiu pela primeira vez o nome da nova
comunidade chamada cristã.
IV.
E embora «ninguém possa lançar outro fundamento além
daquele que foi lançado, que é Cristo Jesus», contudo, para a edificação, a
mesma Santa Igreja Romana, além daquelas Escrituras do Antigo e do Novo
Testamento que regularmente enumeramos acima, não proíbe que também sejam
recebidos os seguintes escritos:
1. O santo Sínodo de Niceia, segundo os trezentos e dezoito
Padres, sob o imperador Constantino Augusto; no qual o herege Ário foi
condenado;
o santo Sínodo de Constantinopla, sob o imperador Teodósio,
o Velho, no qual o herege Macedônio recebeu a devida condenação;
o santo Sínodo de Éfeso, no qual Nestório foi condenado,
com o consentimento do beatíssimo papa Celestino, sob a presidência de Cirilo,
bispo da Sé de Alexandria, e de Arcádio, bispo enviado da Itália;
o santo Sínodo de Calcedônia, sob o imperador Marciano e
Anatólio, bispo de Constantinopla, no qual as heresias nestoriana e eutiquiana
foram condenadas juntamente com Dióscoro e seus cúmplices.
E também, se houver quaisquer concílios instituídos até
agora pelos santos Padres depois da autoridade destes quatro, decretamos que
sejam guardados e recebidos.
Agora deve-se acrescentar a respeito das obras dos santos
Padres que são recebidas na Igreja Católica.
Igualmente, as obras do bem-aventurado Cecílio Cipriano,
mártir e bispo de Cartago;
igualmente, as obras do bem-aventurado Gregório de
Nazianzo, bispo;
igualmente, as obras do bem-aventurado Basílio, bispo da
Capadócia;
igualmente, as obras do bem-aventurado João, bispo de
Constantinopla;
igualmente, as obras do bem-aventurado Teófilo, bispo de
Alexandria;
igualmente, as obras do bem-aventurado Cirilo, bispo de
Alexandria;
igualmente, as obras do bem-aventurado Hilário, bispo de
Poitiers;
igualmente, as obras do bem-aventurado Ambrósio, bispo de
Milão;
igualmente, as obras do bem-aventurado Agostinho, bispo de
Hipona;
igualmente, as obras do bem-aventurado presbítero Jerônimo;
igualmente, as obras do bem-aventurado Próspero, homem
muito religioso.
3. Igualmente, a carta do bem-aventurado papa Leão dirigida
a Flaviano, bispo de Constantinopla; se alguém discutir sequer uma única letra
de seu texto e não a receber com veneração em todos os seus aspectos, seja
anátema;
igualmente, a Igreja decreta que sejam lidas as obras e
tratados de todos os Padres ortodoxos que em nada se afastaram da comunhão da
Santa Igreja Romana, nem se separaram de sua fé ou pregação, mas que, pela
graça de Deus, permaneceram participantes de sua comunhão até o último dia de
sua vida;
igualmente, devem ser recebidas com veneração as cartas
decretatórias que os beatíssimos papas, em diferentes épocas, enviaram da
cidade de Roma para consulta de diversos Padres.
4. Igualmente, os atos dos santos mártires, que
resplandecem pelos múltiplos sofrimentos de seus tormentos e pelos admiráveis
triunfos de suas confissões.
Qual católico duvidaria de que eles tenham suportado
maiores sofrimentos em seus combates e que tenham suportado todas essas coisas
não por suas próprias forças, mas pela graça e pelo auxílio de Deus?
Todavia, segundo o antigo costume, eles não são lidos na
Santa Igreja Romana senão com singular cautela, porque os nomes daqueles que os
escreveram são completamente desconhecidos e porque se julga que foram
compostos por infiéis e ignorantes com elementos supérfluos ou menos adequados
à ordem dos acontecimentos; como as paixões de certo Cirico e Julita, as de
Jorge e outras semelhantes, que se afirma terem sido compostas pelos hereges.
Por isso, como foi dito, para que não surgisse sequer uma
pequena ocasião de zombaria, elas não são lidas na Santa Igreja Romana.
Nós, contudo, juntamente com a referida Igreja, veneramos
com toda devoção todos os mártires e seus gloriosos combates, que são mais
conhecidos por Deus do que pelos homens.
Igualmente, recebemos com honra as vidas dos Padres Paulo,
Antão, Hilarião e de todos os eremitas, que foram, contudo, escritas pelo beatíssimo
Jerônimo;
igualmente, os atos do bem-aventurado Silvestre, bispo da
Sé Apostólica, embora se ignore o nome daquele que os escreveu; sabemos, porém,
que são lidos por muitos católicos na cidade de Roma, e, por causa do antigo
costume, muitas Igrejas os imitam;
igualmente, o escrito sobre a descoberta da Cruz e outro
escrito sobre a descoberta da cabeça do bem-aventurado João Batista são relatos
recentes, e alguns católicos os leem; mas, quando esses escritos chegarem às
mãos dos católicos, deve precedê-los a sentença do bem-aventurado apóstolo
Paulo: «Examinai tudo; conservai o que é bom».
Igualmente, Rufino, homem muito religioso, produziu muitos
livros de caráter eclesiástico e também interpretou algumas Escrituras; mas,
porque o venerável Jerônimo o censurou em algumas questões relativas ao
livre-arbítrio, sustentamos aquilo que sabemos que o referido bem-aventurado
Jerônimo sustentava; e isso não somente acerca de Rufino, mas também acerca de
todos aqueles que o homem frequentemente mencionado repreendeu por zelo de Deus
e por respeito à fé.
Igualmente, recebemos para leitura algumas obras de
Orígenes que o beatíssimo Jerônimo não rejeita; quanto às restantes, juntamente
com seu autor, declaramo-las rejeitáveis.
Igualmente, não declaramos absolutamente rejeitáveis as
Crônicas de Eusébio de Cesareia e seus livros de História Eclesiástica, embora,
no primeiro livro de sua narrativa, ele tenha sido morno e posteriormente tenha
escrito um livro em louvor e defesa de Orígenes, o cismático; contudo, por
causa do conhecimento particular dos acontecimentos, que serve à instrução, não
dizemos que devam ser de todo rejeitados.
Igualmente, louvamos Orosio, homem muito erudito, porque
elaborou para nós uma história muito necessária contra as calúnias dos pagãos e
a compôs com admirável brevidade.
Igualmente, damos elevada honra à obra pascal do venerável
homem Sedúlio, que ele escreveu em versos heroicos.
Igualmente, não desprezamos a obra laboriosa de Juvenco,
mas a admiramos.
V. NOTÍCIA DOS LIVROS APÓCRIFOS
As demais obras que foram escritas ou pregadas pelos
hereges ou cismáticos, de modo algum são recebidas pela Igreja Católica e
Apostólica Romana; dentre elas, julgamos conveniente apresentar algumas que nos
vieram à memória e que devem ser evitadas pelos católicos:
Em primeiro lugar, declaramos que o Sínodo de Ariminum,
convocado pelo imperador Constâncio, filho de Constantino, sob a presidência do
prefeito Tauro, foi condenado, desde então, agora e para sempre.
Livro ou escrito Classificação
Itinerário do apóstolo Pedro, chamado dos livros de São
Clemente, em número de nove apócrifo
Atos do apóstolo André apócrifos
Atos do apóstolo Tomé apócrifos
Atos do apóstolo Pedro apócrifos
Atos do apóstolo Filipe apócrifos
Evangelho atribuído a Matias apócrifo
Evangelho atribuído a Barnabé apócrifo
Evangelho atribuído a Tiago, o Menor apócrifo
Evangelho atribuído ao apóstolo Pedro apócrifo
Evangelho atribuído a Tomé, utilizado pelos maniqueus apócrifo
Evangelhos atribuídos a Bartolomeu apócrifos
Evangelhos atribuídos a André apócrifos
Evangelhos falsificados por Luciano apócrifos
Evangelhos falsificados por Hesíquio apócrifos
Livro sobre a infância do Salvador apócrifo
Livro sobre o nascimento do Salvador e sobre Maria ou a
parteira apócrifo
Livro chamado O Pastor apócrifo
Todos os livros feitos por Leucius, discípulo do diabo apócrifos
Livro chamado Fundamento apócrifo
Livro chamado Tesouro apócrifo
Livro sobre as filhas de Adão, Leptogênese apócrifo
Centão sobre Cristo composto em versos de Virgílio apócrifo
Livro chamado Atos de Tecla e Paulo apócrifo
Livro chamado Nepos apócrifo
Livro dos Provérbios escrito pelos hereges e identificado
com o nome de São Sisto apócrifo
Revelação chamada de Paulo apócrifa
Revelação chamada de Tomé apócrifa
Revelação chamada de Estêvão apócrifa
Livro chamado Trânsito de Santa Maria apócrifo
Livro chamado Penitência de Adão apócrifo
Livro sobre o gigante chamado Ogias, que, segundo os
hereges, teria lutado contra o dragão depois do dilúvio apócrifo
Livro chamado Testamento de Jó apócrifo
Livro chamado Penitência de Orígenes apócrifo
Livro chamado Penitência de São Cipriano apócrifo
Livro chamado Penitência de Jannes e Mambres apócrifo
Livro chamado Sortes dos Apóstolos apócrifo
Livro chamado Lusa dos Apóstolos apócrifo
Livro chamado Cânones dos Apóstolos apócrifo
Livro Physiologus, escrito pelos hereges e identificado com
o nome do bem-aventurado Ambrósio apócrifo
História de Eusébio Pânfilo apócrifa
Obras de Tertuliano apócrifas
Obras de Lactâncio ou Firmiano apócrifas
Obras de Africano apócrifas
Obras de Postumiano e Galo apócrifas
Obras de Montano, Priscila e Maximila apócrifas
Obras de Fausto, o maniqueu apócrifas
Obras de Comodiano apócrifas
Obras de outro Clemente de Alexandria apócrifas
Obras de Tascius Cipriano apócrifas
Obras de Arnóbio apócrifas
Obras de Ticônio apócrifas
Obras de Cassiano, presbítero das Gálias apócrifas
Obras de Vitorino de Petávio apócrifas
Obras de Fausto de Riez, das Gálias apócrifas
Obras de Frumêncio, o Cego apócrifas
Centão sobre Cristo composto em versos de Virgílio apócrifo
Carta de Jesus a Abgar apócrifa
Carta de Abgar a Jesus apócrifa
Paixão de Cirico e Julita apócrifa
Paixão de Jorge apócrifa
Escritura chamada Interdição de Salomão apócrifa
Todos os filactérios que, embora eles afirmem serem escritos
com nomes de anjos, foram antes compostos com nomes de demônios apócrifos
Essas obras e outras semelhantes, que foram ensinadas ou
escritas por Simão Mago, Nicolau, Cerinto, Marcião, Basílides, Ebion, Paulo
também de Samósata, Fotino e Bonoso, que caíram no mesmo erro; por Montano
igualmente, com seus seguidores extremamente obscenos; por Apolinário,
Valentino ou Mani, Fausto Africano, Sabélio, Ário, Macedônio, Eunômio, Novato,
Sabácio, Calisto, Donato, Eustácio, Joviniano, Pelágio, Juliano de Eclano,
Celéstio, Maximiano, Prisciliano da Espanha, Nestório de Constantinopla,
Máximo, o Cínico, Lampécio, Dióscoro, Eutiques, Pedro e outro Pedro, dos quais
um maculou Alexandria e o outro Antioquia, Acácio de Constantinopla com seus
companheiros, e também por todos os hereges e discípulos dos hereges ou
cismáticos, tenham eles ensinado ou escrito tais coisas, cujos nomes não
conservamos minimamente na memória, não apenas as rejeitamos, mas confessamos
que foram eliminadas de toda a Igreja Romana, Católica e Apostólica e,
juntamente com seus autores e seguidores, foram condenadas para sempre sob o
vínculo indissolúvel da anátema.
---------------------------------------------------------------------------------------
DECRETUM GELASIANUM DE LIBRIS RECIPIENDIS ET NON
RECIPIENDIS
INCIPIT CONCILIUM URBIS ROMAE SUB DAMASO PAPA DE
EXPLANATIONE FIDEI
I. Dictum est:
1. Prius agendum est de spiritu septiformi, qui in Christo
requiescit:
spiritus sapientiae: 'Christus dei virtus et dei
sapientia'.
spiritus intellectus: 'Intellectum dabo tibi et instruam te
in via, in qua ingredieris'.
spiritus consilii: 'Et vocabitur nomen eius magni consilii
angelus'.
spiritus virtutis: ut supra 'Dei virtus et dei sapientia'.
spiritus scientiae: 'Propter emninentiam Christi scientiae
Iesu apostoli.
spiritus veritatis: 'Ego sum via et vita et veritas'.
spiritus timoris dei: 'Initium sapientiae timor domini'.
2. Multiformis autem nominem Christi dispensatio:
dominus, quia spiritus;
verbum, quia deus;
filius, quia unigenitus ex patre;
homo, quia natus ex virgine;
sacerdos, quia se obtulit holocaustum;
pastor, quia custos;
vermis, quia resurrexit;
mons, quia fortis;
via, quia rectus;
ostium, quia per ipsum ingressus in vita est;
agnus, quia passus est;
lapis, quia structio angularis;
magister, quia ostensor vitae;
sol, quia inluminator;
verus, quia a patre;
vita, quia creator;
panis, quia caro;
Samaritanus, quia custos et misericors;
Christus, quia unctus;
Iesus, quia salvator;
deus, quia ex deo;
angelus, quia missus;
sponsus, quia mediator;
vitis, quia sanguine ipsius redempti sumus;
leo, quia rex;
petra, quia firmamentum;
flos, quia electus;
propheta, quia futura revelavit.
3. Spiritus enim sanctus non est patris tantummodo aut
filii tantummodo spiritus, sed patris et filii spiritus; scriptum est enim: 'Si
quis dilexerit mundum, non est spiritus patris in illo'; item scriptum est;
'Quisquis autem spiritum Christi non habet, hic non est eius'. nominato ita
patre et filio intelligitur spiritus sanctus, de quo ipse filius in evangelio
dicit quia spiritus sanctus 'a patre procedit' et 'de meo accipiet et
adnuntiabit vobis'.
II. Item dictum est:
Nunc vero de scripturis divinis agendum est, quid
universalis catholica recipiat ecclesia vel quid vitare debeat.
1. INCIPIT ORDO VETERIS TESTAMENTI:
Genesis liber unus
Exodus liber unus
Leviticus
liber unus
Numeri liber unus
Deuteronomium
liber unus
Iesu Nave liber
unus
Iudicum
liber unus
Ruth liber unus
Regum libri quattuor
Paralypomenon libri duo
Psalmorum CL liber unus
Salomonis libri tres
proverbia liber unus
ecclesiastes liber unus
cantica canticorum liber unus
Item sapientiae liber unus
ecclesiasticum liber unus
2. ITEM ORDO PROPHETARUM:
Esaiae liber unus
Hieremiae liber
unus
cum Cinoth id est lamentationibus suis
Ezechielis liber
unus
Danihelis
liber unus
Oseae liber unus
Amos liber unus
Micheae
liber unus
Iohel liber unus
Abdiae liber unus
Ionae liber unus
Naum liber unus
Abbacuc
liber unus
Sophoniae liber unus
Aggei liber unus
Zachariae liber
unus
Malachiae liber
unus
3. ITEM ORDO HISTORIARUM:
Iob liber unus
Tobiae liber unus
Hesdrae
libri duo
Hester liber unus
Iudith liber unus
Machabeorum libri duo
4. ITEM ORDO SCRIPTURARUM NOVI TESTAMENTI quem sancta et
catholica Romana suscipit et veneratur ecclesia:
Evangeliorum libri quattuor
secundum Matheum liber unus
secundum Marcum liber unus
secundum Lucam liber unus
secundum Iohannem liber unus
Item actuum apostolorum
liber unus
Epistulae Pauli apostoli numero quattuordecim
ad Romanos epistula una
ad Corinthios epistulae duae
ad Ephesios epistula una
ad Thesalonicenses epistulae duae
ad Galatas epistula una
ad Philippenses epistula una
ad Colosenses epistula una
ad Timotheum epistulae duae
ad Titum epistula una
ad Philemonem epistula una
ad Hebreos epistula una
Item apocalypsis Iohannis
liber unus
Item canonicae epistulae numero septem
Petri apostoli epistulae duae
Iacobi apostoli epistula una
Iohannis apostoli
epistula una
alterius Iohannis presbyteri
epistulae duae
Iudae Zelotis apostoli epistula una
EXPLICIT CANON NOVI TESTAMENTI.
III. Item dictum est:
INCIPIT DECRETALE DE RECIPIENDIS ET NON RECIPIENDIS LIBRIS
QUI SCRIPTUS EST A GELASIO PAPA SEPTUAGINTA VIRIS ERUDITISSIMIS EPISCOPIS IN
SEDE APOSTOLICA URBIS ROMAE
1. Post has omnes propheticas et evangelicas atque
apostolicas quas superius depromsimus scripturas, quibus ecclesia catholica per
gratiam dei fundata est, etiam illud intimandum putavimus quod, quamvis
universae per orbem catholicae diffusae ecclesiae unus thalamus Christi sit,
sancta tamen Romana ecclesia nullis synodicis constitutis ceteris ecclesiis
praelata est, sed evangelica voce domini et salvatoris nostri primatum
obtenuit: 'tu es Petrus' inquiens 'et super hanc petram aedificabo ecclesiam
meam et portae inferni non praevalebunt adversus eam; et tibi dabo claves regni
caelorum, et quaecumque ligaveris super terram erunt ligata et in caelo et
quaecumque solveris super terram erunt soluta et in caelo'.
2. Addita est etiam societas beatissimi Pauli apostoli 'vas
electionis', qui non diverso, sicut heresei garriunt, sed uno tempore uno
eodemque die gloriosa morte cum Petro in urbe Roma sub Caesare Nerone agonizans
coronatus est; et pariter supradictam sanctam Romanam ecclesiam Christo domino
consecrarunt aliisque omnibus urbibus in universo mundo sua praesentia atque
venerando triumpho praetulerunt.
3. Est ergo prima Petri apostoli sedes Romana ecclesia 'non
habens maculam nec rugam nec aliquid eiusmodi'.
Secunda autem sedes apud Alexandriam beati Petri nomine a
Marco eius disciplulo atque evangelista consecrata est, ipseque in Aegypto
directus a Petro apostolo verbum veritatis praedicavit et gloriosum consummavit
martyrium.
Tertia vero sedes apud Antiochiam beatissimi apostoli Petri
habetur honorabilis, eo quod illic priusquam Romae venisset habitavit et illic
primum nomen Christianorum novellae gentis exortum est.
IV. Et quamvis 'aliud fundamentum nullus possit ponere
praeter id quod positum est, Christus Iesus', tamen ad aedificationem sancta
idem Romana ecclesia post illas veteris vel novi testamenti quas regulariter
superius enumeravimus etiam has suscipi non prohibet scripturas:
1. sanctam synodum Nicenam secundum trecentos decem et octo
patres mediante maximo Constantino Augusto,
in qua Arrius hereticus condemnatus est; sanctam synodum
Constantinopolitam mediante Theodosio seniore Augusto, in qua Macedonius
hereticus debitam damnationem excepit;
sanctam synodum Ephesinam, in qua Nestorius damnatus est
consensu beatissimi Caelestini papae mediante Cyrillo Alexandrinae sedis
antiste et Arcadio episcopo ab Italia destinato;
sanctam synodum Calcedonensem mediante Marciano Augusto et
Anatolio Constantinopolitano episcopo, in qua Nestoriana et Eutychiana hereses
simul cum Dioscoro eiusque conplicibus damnatae sunt.
sed et si qua sunt concilia a sanctis patribus hactenus
instituta post istorum quattuor auctoritatem, et custodienda et recipienda
decrevimus. Iam nunc subiiciendum de opusculis sanctorum patrum, quae in
ecclesia catholica recipiuntur.
Item opuscula beati Caecilii Cypriani martyris et
Cathaginensis episcopi;
item opuscula beati Gregorii Nanzaneni episcopi;
item opuscula beati Basilii Cappadociae episcopi;
item opuscula beati Iohannis Constantionipolitani episcopi;
item opuscula beati Theophili Alexandrini episcopi;
item opuscula beati Cyrilli Alexandrini episcopi;
item opuscula beati Hilarii Pictaviensis episcopi;
item opuscula beati Ambrosii Mediolanensis episcopi;
item opuscula beati Augustini Hipporegiensis episcopi;
item opuscula beati Hieronimi presbyteri;
item opuscula beati Prosperi viri religiosissimi;
3. item epistulam beati papae Leonis ad Flavianum
Constantinopolitanum episcopem destinatam, de cuius textu quispiam si usque ad
unum iota disputaverit et non eam in omnibus venerabiliter receperit, anathema
sit;
item opuscula atque tractatus omnium patrum orthodoxorum,
qui in nullo a sanctae Romanae ecclesiae consortio deviarunt, nec ab eius fide
vel praedicatione seiuncti sunt sed ipsius communicatione per gratiam dei usque
in ultimum diem vitae suae fuere participes, legendos decernit;
item decretales epistulas, quas beatissimi papae diversis
temporibus ab urbe Roma pro diversorum patrum consultatione dederunt,
venerabiliter suscipiendas esse;
4. item gesta sanctorum martyrum, quae multiplicibus
tormentorum cruciatibus et mirabilibus confessionum triumphis inradiant. quis
catholicorum dubitet maiora eos in agonibus fuisse perpessos nec suis viribus
sed dei gratia et adiutorio universa tolerasse? sed ideo secundum antiquam
consuetudinem singulari cautela in sancta Romana ecclesia non leguntur, quia et
eorum qui conscripsere nomina penitus ignorantur et ab infidelibus et idiotis
superflua aut minus apta quam rei ordo fuerit esses putantur; sicut cuiusdam
Cyrici et Iulittae, sicut Georgii aliorumque eiusmodi passiones quae ab
hereticis perhibentur conpositae. propter quod, ut dictum est, ne vel levis
subsannandi oriretur occasio, in sancta Romana ecclesia non leguntur. nos tamen
cum praedicta ecclesia omnes martyres et eorum gloriosos agones, qui deo magis
quam hominibus noti sunt, omni devotione veneramur;
item vitas patrum Pauli Antonii Hilarionis et omnium
heremitarum, quas tamen vir beatissimus descripsit Hieronimus, cum honore
suscipimus;
item actus beati Silvestri apostolicae sedis praesulis,
licet eius qui conscripserit nomen ignoretur, a multis tamen in urbe Roma
catholicis legi cognovimus et pro antiquo usu multae hoc imitantur ecclesiae;
item scriptura de inventione crucis et alia scriptura de
inventione capitis beati Iohannis Baptistae novellae quidem relationes sunt et
nonnulli eas catholici legunt; sed cum haec ad catholicorum manus advenerint,
beati Pauli apostoli praecedat sententia: 'omnia probate, quod bonum est
tenete'.
item Rufinus vir religiossimus plurimos ecclesiastici
operis edidit libros, nonnullas etiam scripturas interpretatus est; sed quoniam
venerabilis Hieronimus eum in aliquibus de arbitrii libertate notavit, illa
sentimus quae praedictum beatum Hieronimum sentire cognoscimus; et non solum de
Rufino, sed etiam de universis quos vir saepius memoratus zelo dei et fidei
religione reprehendit.
item Origenis nonnulla opuscula, quae vir beatissimus
Hieronimus non repudiat, legenda suscipimus, reliqua autem cum auctore suo
dicimus renuenda.
item chronica Eusebii Caesariensis atque eiusden historiae
ecclesiasticae libros, quamvis in primo narrationis suae libro tepuerit et post
in laudibus atque excusatione Origenis scismatici unum conscripserit librum,
propter rerum tamen singularum notitiam, quae ad instructionem pertinent, usque
quaque non dicimus renuendos.
item Orosium virum eruditissimum conlaudamus, quia valde
necessariam nobis adversus paganorum calumnias ordinavit historiam miraque
brevitate contexuit.
item venerabilis viri Sedulii opus paschale, quod heroicis
descripsit versibus, insigni laude praeferimus.
item Iuvenci nihilominus laboriosum opus non spernimus sed
miramur.
V. Cetera quae ab hereticis sive scismaticis conscripta vel
praedicata sunt, nullatenus recipit catholica et apostolica Romana ecclesia; e
quibus pauca, quae ad memoriam venerunt et a catholicis vitanda sunt,
credidimus esse subdenda:
ITEM NOTITIA LIBRORUM APOCRYPHORUM
inprimis Ariminensem synodum a Constantio Caesare
Constantini filio congregatum mediante Tauro praefecto ex tunc et nunc et in
aeternum confitemur esse damnatam.
Itinerarium nomine Petri apostoli, quod appellatur sancti
Clementis libri numero novem, apocryphum
Actus nomine Andreae apostoli apocryphi
Actus nomine Thomae apostoli apocryphi
Actus nomine Petri apostoli
apocryphi
Actus nomine Philippi apostoli apocryphi
Evangelium nomine Mathiae
apocryphum
Evangelium nomine Barnabae apocryphum
Evangelium nomine Iacobi minoris
apocryphum
Evangelium nomine Petri apostoli
apocryphum
Evangelium nomine Thomae quibus Manichei utuntur
apocryphum
Evangelia nomine Bartholomaei apocrypha
Evangelia nomine Andreae
apocrypha
Evangelia quae falsavit Lucianus apocrypha
Evangelia quae falsavit Hesychius
apocrypha
Liber de infantia salvatoris
apocryphus
Liber de nativitate salvatoris et de Maria vel
obstetrice apocryphus
Liber qui appellatur Pastoris
apocryphus
Libri omnes quos fecit Leucius disciplulus diabuli
apocryphi
Liber qui appellatur Fundamentum
apocryphus
Liber qui appellatur Thesaurus
apocryphus
Liber de filiabus Adae Leptogeneseos
apocryphus
Centonem de Christo virgilianis conpaginatum versibus
apocryphum
Liber qui appellatur Actus Theclae et Pauli
apocryphus
Liber qui appellatur Nepotis
apocryphus
Liber Proverbiorum ab hereticis conscriptus et sancti Sixti
nomine praesignatus apocryphus
Revelatio quae appellatur Pauli apocrypha
Revelatio quae appellatur Thomae
apocrypha
Revelatio quae appellatur Stephani
apocrypha
Liber qui appellatur Transitus sanctae Mariae
apocryphus
Liber qui appellatur Paenitentia Adae
apocryphus
Liber de Ogia nomine gigante qui post diluvium cum dracone
ab hereticis pugnasse perhibetur
apocryphus
Liber qui appellatur Testamentum Iob
apocryphus
Liber qui appellatur Paenitentia Origenis apocryphus
Liber qui appellatur Paenitentia sancti Cypriani
apocryphus
Liber qui appellatur Paenitentia Iamne et Mambre
apocryphus
Liber qui appellatur Sortes apostolorum apocryphus
Liber qui appellatur Lusa apostolorum
apocryphus
Liber qui appellatur Canones apostolorum
apocryphus
Liber Physiologus ab hereticis conscriptus et beati
Ambrosii nomine praesignatus apocryphus
Historia Eusebii Pamphili
apocrypha
opuscula Tertulliani
apocrypha
opuscula Lactantii sive Firmiani apocrypha
opuscula Africani
apocrypha
opuscula Postumiani et Galli
apocrypha
opuscula Montani, Priscillae et Maximillae
apocrypha
opuscula Fausti Manichei
apocrypha
opuscula Commodiani apocrypha
opuscula alterius Clementis Alexandrini
apocrypha
opuscula Thascii Cypriani
apocrypha
opuscula Arnobii
apocrypha
opuscula Tichonii
apocrypha
opuscula Cassiani presbyteri Galliarum
apocrypha
opuscula Victorini Petabionensis
apocrypha
opuscula Fausti Regiensis Galliarum
apocrypha
opuscula Frumentii Caeci
apocrypha
Centonem de Christo virgilianis conpaginatum versibus
apocryphum
Epistula Iesu ad Abgarum
apocrypha
Epistula Abgari ad Iesum
apocrypha
Passio Cyrici et Iulittae apocrypha
Passio Georgii apocrypha
Scriptura quae appellatur Salomonis Interdictio
apocrypha
Phylacteria omnia quae non angelorum, ut illi confingunt,
sed daemonum magis nominibus conscripta sunt
apocrypha
Haec et his similia quae Simon Magus, Nicolaus, Cerinthus,
Marcion, Basilides, Ebion, Paulus etiam Samosatenus, Photinus et Bonosus qui simili
errore defecerunt, Montanus quoque cum suis obscenissimis sequacibus,
Apollinaris, Valentinus sive Manicheus, Faustus Africanus, Sabellius, Arrius,
Macedonius, Eunomius, Novatus, Sabbatius, Calistus, Donatus, Eustatius,
Iovinianus, Pelagius, Iulianus Eclanensis, Caelestius, Maximianus,
Priscillianus ab Hispania, Nestorius Constantinpolitanus, Maximus Cynicus,
Lampetius, Dioscurus, Eutyches, Petrus et alius Petrus, e quibus unus
Alexandriam, alius Antiocham maculavit, Acacius Constantinopolotanus cum consortibus
suis nec non et omnes heresei hereseorumque disciplui sive scismatici docuerent
vel conscripserunt, quorum nomina minime retinuimus, non solum repudiata verum
ab omni Romana catholica et apostolica ecclesia eliminata atque cum suis
auctoribus sequacibus sub anathematis insolubili vinculo in aeternum confitemur
esse damnata.