-->

Decretum Gelasianum - Papa Gelásio I (494)

 

Me envie esse texto já com html para o texto ficar justificado e sem espaço entre as linhas, exceto os títulos: O Decreto Gelasiano (Decretum Gelasianum de libris recipiendis et non recipiendis) é um importante testemunho da tradição cristã antiga sobre a autoridade das Escrituras e a distinção entre os livros reconhecidos pela Igreja e aqueles considerados apócrifos. Tradicionalmente atribuído ao papa Gelásio I (492–496) e associado a um sínodo realizado em Roma, o texto apresenta inicialmente uma exposição da fé, seguida de uma relação dos livros do Antigo e do Novo Testamento recebidos pela Igreja Católica Romana. Em seguida, enumera escritos dos Padres e outras obras consideradas úteis à fé, para finalmente apresentar uma extensa lista de livros e escritos rejeitados como apócrifos, heréticos ou cismáticos. Embora sua composição e atribuição tradicional sejam objeto de discussão entre os historiadores, o Decretum Gelasianum permanece uma fonte de grande interesse para compreender a formação das listas de livros bíblicos e os critérios de recepção das Escrituras na Igreja latina antiga.

 

---------------------------------------------------------------------------------------------

 

DECRETO GELASIANO SOBRE OS LIVROS QUE DEVEM SER RECEBIDOS E OS QUE NÃO DEVEM SER RECEBIDOS

 

COMEÇA O CONCÍLIO DA CIDADE DE ROMA, SOB O PAPA DÂMASO, SOBRE A EXPLICAÇÃO DA FÉ

 

I. Foi dito:

 

1. Primeiro deve-se tratar do Espírito septiforme, que repousa em Cristo: Espírito de sabedoria: «Cristo, poder de Deus e sabedoria de Deus».

 

Espírito de inteligência: «Eu te darei inteligência e te instruirei no caminho pelo qual hás de andar».

 

Espírito de conselho: «E será chamado o seu nome Anjo do Grande Conselho».

Espírito de fortaleza: como acima: «Poder de Deus e sabedoria de Deus».

Espírito de ciência: «Por causa da excelência do conhecimento de Cristo Jesus, nosso Senhor».

Espírito de verdade: «Eu sou o caminho, a vida e a verdade».

Espírito de temor de Deus: «O princípio da sabedoria é o temor do Senhor».

 

2. A multiforme dispensação de Cristo recebe, porém, diversos nomes:

 

Senhor, porque é Espírito;

Verbo, porque é Deus;

Filho, porque é o Unigênito do Pai;

Homem, porque nasceu da Virgem;

Sacerdote, porque ofereceu a si mesmo em holocausto;

Pastor, porque é o guardião;

Verme, porque ressuscitou;

Monte, porque é forte;

Caminho, porque é reto;

Porta, porque por meio dele se entra na vida;

Cordeiro, porque sofreu;

Pedra, porque é a pedra angular;

Mestre, porque é aquele que mostra a vida;

Sol, porque é o iluminador;

Verdadeiro, porque procede do Pai;

Vida, porque é o Criador;

Pão, porque é carne;

Samaritano, porque é guardião e misericordioso;

Cristo, porque é ungido;

Jesus, porque é Salvador;

Deus, porque procede de Deus;

Anjo, porque foi enviado;

Esposo, porque é mediador;

Videira, porque fomos redimidos pelo seu sangue;

Leão, porque é Rei;

Rocha, porque é fundamento;

Flor, porque é o escolhido;

Profeta, porque revelou as coisas futuras.

 

3. Com efeito, o Espírito Santo não é somente o Espírito do Pai, nem somente o Espírito do Filho, mas o Espírito do Pai e do Filho; pois está escrito: «Se alguém amou o mundo, não está nele o Espírito do Pai»; igualmente está escrito: «Mas quem não tem o Espírito de Cristo, esse não pertence a ele».

 

Assim, ao serem mencionados o Pai e o Filho, entende-se o Espírito Santo, acerca do qual o próprio Filho diz no Evangelho que o Espírito Santo «procede do Pai» e que «receberá do que é meu e vo-lo anunciará».

 

II. Igualmente foi dito:

 

Agora, porém, deve-se tratar das Escrituras divinas: quais a Igreja católica universal deve receber e quais deve evitar.

 

1. COMEÇA A ORDEM DO ANTIGO TESTAMENTO:

 

Livro   Quantidade

 

Gênesis um livro

Êxodo um livro

Levítico          um livro

Números         um livro

Deuteronômio um livro

Josué   um livro

Juízes  um livro

Rute    um livro

Reis     quatro livros

Paralipômenos           dois livros

Salmos, 150    um livro

Livros de Salomão     três livros

Provérbios      um livro

Eclesiastes      um livro

Cântico dos Cânticos um livro

Sabedoria       um livro

Eclesiástico    um livro

 

2. IGUALMENTE, A ORDEM DOS PROFETAS:

 

Livro   Quantidade

Isaías   um livro

Jeremias         um livro

com as Cinot, isto é, suas Lamentações       

Ezequiel         um livro

Daniel um livro

Oseias um livro

Amós  um livro

Miqueias        um livro

Joel     um livro

Abdias um livro

Jonas   um livro

Naum  um livro

Habacuc          um livro

Sofonias         um livro

Ageu   um livro

Zacarias          um livro

Malaquias       um livro

 

3. IGUALMENTE, A ORDEM DOS LIVROS HISTÓRICOS:

 

Livro   Quantidade

 

Jó        um livro

Tobias um livro

Esdras dois livros

Ester   um livro

Judite  um livro

Macabeus       dois livros

 

4. IGUALMENTE, A ORDEM DAS ESCRITURAS DO NOVO TESTAMENTO, QUE A SANTA E CATÓLICA IGREJA ROMANA RECEBE E VENERA:

 

Os quatro livros dos Evangelhos:

 

Evangelho      Quantidade

 

segundo Mateus         um livro

segundo Marcos         um livro

segundo Lucas           um livro

segundo João  um livro

Igualmente, Atos dos Apóstolos  um livro.

As quatorze Epístolas do apóstolo Paulo:

 

Epístola          Quantidade

aos Romanos  uma epístola

aos Coríntios  duas epístolas

aos Efésios     uma epístola

aos Tessalonicenses   duas epístolas

aos Gálatas     uma epístola

aos Filipenses uma epístola

aos Colossenses         uma epístola

a Timóteo       duas epístolas

a Tito  uma epístola

a Filemon       uma epístola

aos Hebreus    uma epístola

Igualmente, Apocalipse de João — um livro.

 

Igualmente, as sete Epístolas Católicas:

 

Epístola          Quantidade

 

do apóstolo Pedro      duas epístolas

do apóstolo Tiago      uma epístola

do apóstolo João        uma epístola

do outro João, presbítero       duas epístolas

do apóstolo Judas Zelota       uma epístola

 

AQUI TERMINA O CÂNON DO NOVO TESTAMENTO.

 

III. Igualmente foi dito:

 

COMEÇA O DECRETO SOBRE OS LIVROS QUE DEVEM SER RECEBIDOS E OS QUE NÃO DEVEM SER RECEBIDOS, ESCRITO PELO PAPA GELÁSIO COM SETENTA BISPOS MUITO ERUDITOS NA SÉ APOSTÓLICA DA CIDADE DE ROMA

 

1. Depois de todas estas Escrituras proféticas, evangélicas e apostólicas que acima apresentamos, pelas quais a Igreja Católica foi fundada pela graça de Deus, julgamos também necessário declarar o seguinte: embora todas as Igrejas católicas difundidas por todo o mundo constituam um único tálamo de Cristo, contudo, a Santa Igreja Romana foi colocada à frente das demais Igrejas não por decretos de sínodos, mas obteve o primado pela voz evangélica de nosso Senhor e Salvador, que diz: «Tu és Pedro» — dizendo — «e sobre esta pedra edificarei a minha Igreja, e as portas do inferno não prevalecerão contra ela; e a ti darei as chaves do Reino dos Céus; e tudo o que ligares sobre a terra será ligado também nos céus, e tudo o que desligares sobre a terra será desligado também nos céus».

 

2. A ela foi acrescentada também a companhia do beatíssimo apóstolo Paulo, «vaso de eleição», que, não em tempo diferente, como os hereges afirmam, mas ao mesmo tempo e no mesmo dia, em gloriosa morte, combatendo com Pedro na cidade de Roma sob o imperador César Nero, foi coroado; e ambos consagraram igualmente ao Senhor Cristo a referida Santa Igreja Romana e a colocaram acima de todas as outras cidades do mundo por sua presença e pelo venerável triunfo.

 

3. Portanto, a primeira Sé do apóstolo Pedro é a Igreja Romana, «sem mancha, nem ruga, nem coisa semelhante».

 

A segunda Sé encontra-se em Alexandria, consagrada em nome do bem-aventurado Pedro por Marcos, seu discípulo e evangelista; este, enviado por Pedro apóstolo ao Egito, pregou a palavra da verdade e consumou gloriosamente o martírio.

 

A terceira Sé, porém, encontra-se honrosamente em Antioquia, pertencente ao beatíssimo apóstolo Pedro, porque ele ali habitou antes de chegar a Roma, e ali surgiu pela primeira vez o nome da nova comunidade chamada cristã.

 

IV.

 

E embora «ninguém possa lançar outro fundamento além daquele que foi lançado, que é Cristo Jesus», contudo, para a edificação, a mesma Santa Igreja Romana, além daquelas Escrituras do Antigo e do Novo Testamento que regularmente enumeramos acima, não proíbe que também sejam recebidos os seguintes escritos:

 

1. O santo Sínodo de Niceia, segundo os trezentos e dezoito Padres, sob o imperador Constantino Augusto; no qual o herege Ário foi condenado;

 

o santo Sínodo de Constantinopla, sob o imperador Teodósio, o Velho, no qual o herege Macedônio recebeu a devida condenação;

 

o santo Sínodo de Éfeso, no qual Nestório foi condenado, com o consentimento do beatíssimo papa Celestino, sob a presidência de Cirilo, bispo da Sé de Alexandria, e de Arcádio, bispo enviado da Itália;

 

o santo Sínodo de Calcedônia, sob o imperador Marciano e Anatólio, bispo de Constantinopla, no qual as heresias nestoriana e eutiquiana foram condenadas juntamente com Dióscoro e seus cúmplices.

 

E também, se houver quaisquer concílios instituídos até agora pelos santos Padres depois da autoridade destes quatro, decretamos que sejam guardados e recebidos.

 

Agora deve-se acrescentar a respeito das obras dos santos Padres que são recebidas na Igreja Católica.

 

Igualmente, as obras do bem-aventurado Cecílio Cipriano, mártir e bispo de Cartago;

igualmente, as obras do bem-aventurado Gregório de Nazianzo, bispo;

igualmente, as obras do bem-aventurado Basílio, bispo da Capadócia;

igualmente, as obras do bem-aventurado João, bispo de Constantinopla;

igualmente, as obras do bem-aventurado Teófilo, bispo de Alexandria;

igualmente, as obras do bem-aventurado Cirilo, bispo de Alexandria;

igualmente, as obras do bem-aventurado Hilário, bispo de Poitiers;

igualmente, as obras do bem-aventurado Ambrósio, bispo de Milão;

igualmente, as obras do bem-aventurado Agostinho, bispo de Hipona;

igualmente, as obras do bem-aventurado presbítero Jerônimo;

igualmente, as obras do bem-aventurado Próspero, homem muito religioso.

 

3. Igualmente, a carta do bem-aventurado papa Leão dirigida a Flaviano, bispo de Constantinopla; se alguém discutir sequer uma única letra de seu texto e não a receber com veneração em todos os seus aspectos, seja anátema;

 

igualmente, a Igreja decreta que sejam lidas as obras e tratados de todos os Padres ortodoxos que em nada se afastaram da comunhão da Santa Igreja Romana, nem se separaram de sua fé ou pregação, mas que, pela graça de Deus, permaneceram participantes de sua comunhão até o último dia de sua vida;

 

igualmente, devem ser recebidas com veneração as cartas decretatórias que os beatíssimos papas, em diferentes épocas, enviaram da cidade de Roma para consulta de diversos Padres.

 

4. Igualmente, os atos dos santos mártires, que resplandecem pelos múltiplos sofrimentos de seus tormentos e pelos admiráveis triunfos de suas confissões.

 

Qual católico duvidaria de que eles tenham suportado maiores sofrimentos em seus combates e que tenham suportado todas essas coisas não por suas próprias forças, mas pela graça e pelo auxílio de Deus?

 

Todavia, segundo o antigo costume, eles não são lidos na Santa Igreja Romana senão com singular cautela, porque os nomes daqueles que os escreveram são completamente desconhecidos e porque se julga que foram compostos por infiéis e ignorantes com elementos supérfluos ou menos adequados à ordem dos acontecimentos; como as paixões de certo Cirico e Julita, as de Jorge e outras semelhantes, que se afirma terem sido compostas pelos hereges.

 

Por isso, como foi dito, para que não surgisse sequer uma pequena ocasião de zombaria, elas não são lidas na Santa Igreja Romana.

 

Nós, contudo, juntamente com a referida Igreja, veneramos com toda devoção todos os mártires e seus gloriosos combates, que são mais conhecidos por Deus do que pelos homens.

 

Igualmente, recebemos com honra as vidas dos Padres Paulo, Antão, Hilarião e de todos os eremitas, que foram, contudo, escritas pelo beatíssimo Jerônimo;

 

igualmente, os atos do bem-aventurado Silvestre, bispo da Sé Apostólica, embora se ignore o nome daquele que os escreveu; sabemos, porém, que são lidos por muitos católicos na cidade de Roma, e, por causa do antigo costume, muitas Igrejas os imitam;

 

igualmente, o escrito sobre a descoberta da Cruz e outro escrito sobre a descoberta da cabeça do bem-aventurado João Batista são relatos recentes, e alguns católicos os leem; mas, quando esses escritos chegarem às mãos dos católicos, deve precedê-los a sentença do bem-aventurado apóstolo Paulo: «Examinai tudo; conservai o que é bom».

 

Igualmente, Rufino, homem muito religioso, produziu muitos livros de caráter eclesiástico e também interpretou algumas Escrituras; mas, porque o venerável Jerônimo o censurou em algumas questões relativas ao livre-arbítrio, sustentamos aquilo que sabemos que o referido bem-aventurado Jerônimo sustentava; e isso não somente acerca de Rufino, mas também acerca de todos aqueles que o homem frequentemente mencionado repreendeu por zelo de Deus e por respeito à fé.

 

Igualmente, recebemos para leitura algumas obras de Orígenes que o beatíssimo Jerônimo não rejeita; quanto às restantes, juntamente com seu autor, declaramo-las rejeitáveis.

 

Igualmente, não declaramos absolutamente rejeitáveis as Crônicas de Eusébio de Cesareia e seus livros de História Eclesiástica, embora, no primeiro livro de sua narrativa, ele tenha sido morno e posteriormente tenha escrito um livro em louvor e defesa de Orígenes, o cismático; contudo, por causa do conhecimento particular dos acontecimentos, que serve à instrução, não dizemos que devam ser de todo rejeitados.

 

Igualmente, louvamos Orosio, homem muito erudito, porque elaborou para nós uma história muito necessária contra as calúnias dos pagãos e a compôs com admirável brevidade.

 

Igualmente, damos elevada honra à obra pascal do venerável homem Sedúlio, que ele escreveu em versos heroicos.

 

Igualmente, não desprezamos a obra laboriosa de Juvenco, mas a admiramos.

 

V. NOTÍCIA DOS LIVROS APÓCRIFOS

 

As demais obras que foram escritas ou pregadas pelos hereges ou cismáticos, de modo algum são recebidas pela Igreja Católica e Apostólica Romana; dentre elas, julgamos conveniente apresentar algumas que nos vieram à memória e que devem ser evitadas pelos católicos:

 

Em primeiro lugar, declaramos que o Sínodo de Ariminum, convocado pelo imperador Constâncio, filho de Constantino, sob a presidência do prefeito Tauro, foi condenado, desde então, agora e para sempre.

 

Livro ou escrito         Classificação

 

Itinerário do apóstolo Pedro, chamado dos livros de São Clemente, em número de nove            apócrifo

 

Atos do apóstolo André         apócrifos

Atos do apóstolo Tomé          apócrifos

Atos do apóstolo Pedro         apócrifos

Atos do apóstolo Filipe         apócrifos

Evangelho atribuído a Matias           apócrifo

Evangelho atribuído a Barnabé         apócrifo

Evangelho atribuído a Tiago, o Menor         apócrifo

Evangelho atribuído ao apóstolo Pedro        apócrifo

Evangelho atribuído a Tomé, utilizado pelos maniqueus    apócrifo

Evangelhos atribuídos a Bartolomeu            apócrifos

Evangelhos atribuídos a André         apócrifos

Evangelhos falsificados por Luciano           apócrifos

Evangelhos falsificados por Hesíquio          apócrifos

Livro sobre a infância do Salvador   apócrifo

Livro sobre o nascimento do Salvador e sobre Maria ou a parteira            apócrifo

Livro chamado O Pastor        apócrifo

Todos os livros feitos por Leucius, discípulo do diabo       apócrifos

Livro chamado Fundamento  apócrifo

Livro chamado Tesouro         apócrifo

Livro sobre as filhas de Adão, Leptogênese apócrifo

Centão sobre Cristo composto em versos de Virgílio         apócrifo

Livro chamado Atos de Tecla e Paulo          apócrifo

Livro chamado Nepos            apócrifo

Livro dos Provérbios escrito pelos hereges e identificado com o nome de São Sisto            apócrifo

Revelação chamada de Paulo            apócrifa

Revelação chamada de Tomé            apócrifa

Revelação chamada de Estêvão        apócrifa

Livro chamado Trânsito de Santa Maria      apócrifo

Livro chamado Penitência de Adão  apócrifo

Livro sobre o gigante chamado Ogias, que, segundo os hereges, teria lutado contra o dragão depois do dilúvio       apócrifo

Livro chamado Testamento de Jó     apócrifo

Livro chamado Penitência de Orígenes        apócrifo

Livro chamado Penitência de São Cipriano apócrifo

Livro chamado Penitência de Jannes e Mambres     apócrifo

Livro chamado Sortes dos Apóstolos           apócrifo

Livro chamado Lusa dos Apóstolos  apócrifo

Livro chamado Cânones dos Apóstolos        apócrifo

Livro Physiologus, escrito pelos hereges e identificado com o nome do bem-aventurado Ambrósio        apócrifo

História de Eusébio Pânfilo  apócrifa

Obras de Tertuliano   apócrifas

Obras de Lactâncio ou Firmiano       apócrifas

Obras de Africano      apócrifas

Obras de Postumiano e Galo apócrifas

Obras de Montano, Priscila e Maximila       apócrifas

Obras de Fausto, o maniqueu            apócrifas

Obras de Comodiano apócrifas

Obras de outro Clemente de Alexandria       apócrifas

Obras de Tascius Cipriano    apócrifas

Obras de Arnóbio       apócrifas

 

Obras de Ticônio       apócrifas

Obras de Cassiano, presbítero das Gálias     apócrifas

Obras de Vitorino de Petávio            apócrifas

Obras de Fausto de Riez, das Gálias apócrifas

Obras de Frumêncio, o Cego apócrifas

Centão sobre Cristo composto em versos de Virgílio         apócrifo

Carta de Jesus a Abgar          apócrifa

Carta de Abgar a Jesus          apócrifa

Paixão de Cirico e Julita       apócrifa

Paixão de Jorge          apócrifa

Escritura chamada Interdição de Salomão    apócrifa

 

Todos os filactérios que, embora eles afirmem serem escritos com nomes de anjos, foram antes compostos com nomes de demônios    apócrifos

 

Essas obras e outras semelhantes, que foram ensinadas ou escritas por Simão Mago, Nicolau, Cerinto, Marcião, Basílides, Ebion, Paulo também de Samósata, Fotino e Bonoso, que caíram no mesmo erro; por Montano igualmente, com seus seguidores extremamente obscenos; por Apolinário, Valentino ou Mani, Fausto Africano, Sabélio, Ário, Macedônio, Eunômio, Novato, Sabácio, Calisto, Donato, Eustácio, Joviniano, Pelágio, Juliano de Eclano, Celéstio, Maximiano, Prisciliano da Espanha, Nestório de Constantinopla, Máximo, o Cínico, Lampécio, Dióscoro, Eutiques, Pedro e outro Pedro, dos quais um maculou Alexandria e o outro Antioquia, Acácio de Constantinopla com seus companheiros, e também por todos os hereges e discípulos dos hereges ou cismáticos, tenham eles ensinado ou escrito tais coisas, cujos nomes não conservamos minimamente na memória, não apenas as rejeitamos, mas confessamos que foram eliminadas de toda a Igreja Romana, Católica e Apostólica e, juntamente com seus autores e seguidores, foram condenadas para sempre sob o vínculo indissolúvel da anátema.

 

---------------------------------------------------------------------------------------

 

DECRETUM GELASIANUM DE LIBRIS RECIPIENDIS ET NON RECIPIENDIS

 

 INCIPIT CONCILIUM URBIS ROMAE SUB DAMASO PAPA DE EXPLANATIONE FIDEI

 

I. Dictum est:

 

1. Prius agendum est de spiritu septiformi, qui in Christo requiescit:

spiritus sapientiae: 'Christus dei virtus et dei sapientia'.

spiritus intellectus: 'Intellectum dabo tibi et instruam te in via, in qua ingredieris'.

spiritus consilii: 'Et vocabitur nomen eius magni consilii angelus'.

spiritus virtutis: ut supra 'Dei virtus et dei sapientia'.

spiritus scientiae: 'Propter emninentiam Christi scientiae Iesu apostoli.

spiritus veritatis: 'Ego sum via et vita et veritas'.

spiritus timoris dei: 'Initium sapientiae timor domini'.

 

2. Multiformis autem nominem Christi dispensatio:

dominus, quia spiritus;

verbum, quia deus;

filius, quia unigenitus ex patre;

homo, quia natus ex virgine;

sacerdos, quia se obtulit holocaustum;

pastor, quia custos;

vermis, quia resurrexit;

mons, quia fortis;

via, quia rectus;

ostium, quia per ipsum ingressus in vita est;

agnus, quia passus est;

lapis, quia structio angularis;

magister, quia ostensor vitae;

sol, quia inluminator;

verus, quia a patre;

vita, quia creator;

panis, quia caro;

Samaritanus, quia custos et misericors;

Christus, quia unctus;

Iesus, quia salvator;

deus, quia ex deo;

angelus, quia missus;

sponsus, quia mediator;

vitis, quia sanguine ipsius redempti sumus;

leo, quia rex;

petra, quia firmamentum;

flos, quia electus;

propheta, quia futura revelavit.

 

3. Spiritus enim sanctus non est patris tantummodo aut filii tantummodo spiritus, sed patris et filii spiritus; scriptum est enim: 'Si quis dilexerit mundum, non est spiritus patris in illo'; item scriptum est; 'Quisquis autem spiritum Christi non habet, hic non est eius'. nominato ita patre et filio intelligitur spiritus sanctus, de quo ipse filius in evangelio dicit quia spiritus sanctus 'a patre procedit' et 'de meo accipiet et adnuntiabit vobis'.

 

II. Item dictum est:

 

Nunc vero de scripturis divinis agendum est, quid universalis catholica recipiat ecclesia vel quid vitare debeat.

 

1. INCIPIT ORDO VETERIS TESTAMENTI:

 

Genesis liber unus

Exodus  liber unus

Leviticus              liber unus

Numeri liber unus

Deuteronomium              liber unus

Iesu Nave            liber unus

Iudicum               liber unus

Ruth      liber unus

Regum  libri quattuor

Paralypomenon libri duo

Psalmorum CL    liber unus

Salomonis libri tres         

proverbia  liber unus 

ecclesiastes  liber unus

cantica canticorum liber unus

Item sapientiae liber unus

ecclesiasticum liber unus

 

2. ITEM ORDO PROPHETARUM:

 

Esaiae   liber unus

Hieremiae           liber unus

cum Cinoth id est lamentationibus suis   

Ezechielis            liber unus

Danihelis             liber unus

Oseae   liber unus

Amos     liber unus

Micheae              liber unus

Iohel      liber unus

Abdiae  liber unus

Ionae    liber unus

Naum    liber unus

Abbacuc              liber unus

Sophoniae          liber unus

Aggei     liber unus

Zachariae            liber unus

Malachiae           liber unus

 

3. ITEM ORDO HISTORIARUM:

 

Iob         liber unus

Tobiae  liber unus

Hesdrae               libri duo

Hester   liber unus

Iudith    liber unus

Machabeorum   libri duo

 

4. ITEM ORDO SCRIPTURARUM NOVI TESTAMENTI quem sancta et catholica Romana suscipit et veneratur ecclesia:

 

Evangeliorum libri quattuor        

secundum Matheum liber unus

secundum Marcum  liber unus

secundum Lucam liber unus

secundum Iohannem liber unus

Item actuum apostolorum           liber unus

Epistulae Pauli apostoli numero quattuordecim  

ad Romanos  epistula una

ad Corinthios epistulae duae

ad Ephesios epistula una

ad Thesalonicenses epistulae duae

ad Galatas epistula una

ad Philippenses epistula una

ad Colosenses epistula una

ad Timotheum epistulae duae

ad Titum epistula una

ad Philemonem epistula una

ad Hebreos epistula una

Item apocalypsis Iohannis            liber unus

Item canonicae epistulae numero septem       

Petri apostoli     epistulae duae

Iacobi apostoli   epistula una

Iohannis apostoli             epistula una

alterius Iohannis presbyteri          epistulae duae

Iudae Zelotis apostoli     epistula una

 

 

EXPLICIT CANON NOVI TESTAMENTI.

 

III. Item dictum est:

 

INCIPIT DECRETALE DE RECIPIENDIS ET NON RECIPIENDIS LIBRIS QUI SCRIPTUS EST A GELASIO PAPA SEPTUAGINTA VIRIS ERUDITISSIMIS EPISCOPIS IN SEDE APOSTOLICA URBIS ROMAE

 

 1. Post has omnes propheticas et evangelicas atque apostolicas quas superius depromsimus scripturas, quibus ecclesia catholica per gratiam dei fundata est, etiam illud intimandum putavimus quod, quamvis universae per orbem catholicae diffusae ecclesiae unus thalamus Christi sit, sancta tamen Romana ecclesia nullis synodicis constitutis ceteris ecclesiis praelata est, sed evangelica voce domini et salvatoris nostri primatum obtenuit: 'tu es Petrus' inquiens 'et super hanc petram aedificabo ecclesiam meam et portae inferni non praevalebunt adversus eam; et tibi dabo claves regni caelorum, et quaecumque ligaveris super terram erunt ligata et in caelo et quaecumque solveris super terram erunt soluta et in caelo'.

 

2. Addita est etiam societas beatissimi Pauli apostoli 'vas electionis', qui non diverso, sicut heresei garriunt, sed uno tempore uno eodemque die gloriosa morte cum Petro in urbe Roma sub Caesare Nerone agonizans coronatus est; et pariter supradictam sanctam Romanam ecclesiam Christo domino consecrarunt aliisque omnibus urbibus in universo mundo sua praesentia atque venerando triumpho praetulerunt.

 

3. Est ergo prima Petri apostoli sedes Romana ecclesia 'non habens maculam nec rugam nec aliquid eiusmodi'.

 

Secunda autem sedes apud Alexandriam beati Petri nomine a Marco eius disciplulo atque evangelista consecrata est, ipseque in Aegypto directus a Petro apostolo verbum veritatis praedicavit et gloriosum consummavit martyrium.

 

Tertia vero sedes apud Antiochiam beatissimi apostoli Petri habetur honorabilis, eo quod illic priusquam Romae venisset habitavit et illic primum nomen Christianorum novellae gentis exortum est.

 

IV. Et quamvis 'aliud fundamentum nullus possit ponere praeter id quod positum est, Christus Iesus', tamen ad aedificationem sancta idem Romana ecclesia post illas veteris vel novi testamenti quas regulariter superius enumeravimus etiam has suscipi non prohibet scripturas:

 

1. sanctam synodum Nicenam secundum trecentos decem et octo patres mediante maximo Constantino Augusto,

 

in qua Arrius hereticus condemnatus est; sanctam synodum Constantinopolitam mediante Theodosio seniore Augusto, in qua Macedonius hereticus debitam damnationem excepit;

 

sanctam synodum Ephesinam, in qua Nestorius damnatus est consensu beatissimi Caelestini papae mediante Cyrillo Alexandrinae sedis antiste et Arcadio episcopo ab Italia destinato;

 

sanctam synodum Calcedonensem mediante Marciano Augusto et Anatolio Constantinopolitano episcopo, in qua Nestoriana et Eutychiana hereses simul cum Dioscoro eiusque conplicibus damnatae sunt.

 

sed et si qua sunt concilia a sanctis patribus hactenus instituta post istorum quattuor auctoritatem, et custodienda et recipienda decrevimus. Iam nunc subiiciendum de opusculis sanctorum patrum, quae in ecclesia catholica recipiuntur.

 

Item opuscula beati Caecilii Cypriani martyris et Cathaginensis episcopi;

item opuscula beati Gregorii Nanzaneni episcopi;

item opuscula beati Basilii Cappadociae episcopi;

item opuscula beati Iohannis Constantionipolitani episcopi;

item opuscula beati Theophili Alexandrini episcopi;

item opuscula beati Cyrilli Alexandrini episcopi;

item opuscula beati Hilarii Pictaviensis episcopi;

item opuscula beati Ambrosii Mediolanensis episcopi;

item opuscula beati Augustini Hipporegiensis episcopi;

item opuscula beati Hieronimi presbyteri;

item opuscula beati Prosperi viri religiosissimi;

 

3. item epistulam beati papae Leonis ad Flavianum Constantinopolitanum episcopem destinatam, de cuius textu quispiam si usque ad unum iota disputaverit et non eam in omnibus venerabiliter receperit, anathema sit;

 

item opuscula atque tractatus omnium patrum orthodoxorum, qui in nullo a sanctae Romanae ecclesiae consortio deviarunt, nec ab eius fide vel praedicatione seiuncti sunt sed ipsius communicatione per gratiam dei usque in ultimum diem vitae suae fuere participes, legendos decernit;

 

item decretales epistulas, quas beatissimi papae diversis temporibus ab urbe Roma pro diversorum patrum consultatione dederunt, venerabiliter suscipiendas esse;

 

4. item gesta sanctorum martyrum, quae multiplicibus tormentorum cruciatibus et mirabilibus confessionum triumphis inradiant. quis catholicorum dubitet maiora eos in agonibus fuisse perpessos nec suis viribus sed dei gratia et adiutorio universa tolerasse? sed ideo secundum antiquam consuetudinem singulari cautela in sancta Romana ecclesia non leguntur, quia et eorum qui conscripsere nomina penitus ignorantur et ab infidelibus et idiotis superflua aut minus apta quam rei ordo fuerit esses putantur; sicut cuiusdam Cyrici et Iulittae, sicut Georgii aliorumque eiusmodi passiones quae ab hereticis perhibentur conpositae. propter quod, ut dictum est, ne vel levis subsannandi oriretur occasio, in sancta Romana ecclesia non leguntur. nos tamen cum praedicta ecclesia omnes martyres et eorum gloriosos agones, qui deo magis quam hominibus noti sunt, omni devotione veneramur;

 

item vitas patrum Pauli Antonii Hilarionis et omnium heremitarum, quas tamen vir beatissimus descripsit Hieronimus, cum honore suscipimus;

 

item actus beati Silvestri apostolicae sedis praesulis, licet eius qui conscripserit nomen ignoretur, a multis tamen in urbe Roma catholicis legi cognovimus et pro antiquo usu multae hoc imitantur ecclesiae;

 

item scriptura de inventione crucis et alia scriptura de inventione capitis beati Iohannis Baptistae novellae quidem relationes sunt et nonnulli eas catholici legunt; sed cum haec ad catholicorum manus advenerint, beati Pauli apostoli praecedat sententia: 'omnia probate, quod bonum est tenete'.

 

item Rufinus vir religiossimus plurimos ecclesiastici operis edidit libros, nonnullas etiam scripturas interpretatus est; sed quoniam venerabilis Hieronimus eum in aliquibus de arbitrii libertate notavit, illa sentimus quae praedictum beatum Hieronimum sentire cognoscimus; et non solum de Rufino, sed etiam de universis quos vir saepius memoratus zelo dei et fidei religione reprehendit.

 

item Origenis nonnulla opuscula, quae vir beatissimus Hieronimus non repudiat, legenda suscipimus, reliqua autem cum auctore suo dicimus renuenda.

 

item chronica Eusebii Caesariensis atque eiusden historiae ecclesiasticae libros, quamvis in primo narrationis suae libro tepuerit et post in laudibus atque excusatione Origenis scismatici unum conscripserit librum, propter rerum tamen singularum notitiam, quae ad instructionem pertinent, usque quaque non dicimus renuendos.

 

item Orosium virum eruditissimum conlaudamus, quia valde necessariam nobis adversus paganorum calumnias ordinavit historiam miraque brevitate contexuit.

 

item venerabilis viri Sedulii opus paschale, quod heroicis descripsit versibus, insigni laude praeferimus.

 

item Iuvenci nihilominus laboriosum opus non spernimus sed miramur.

 

V. Cetera quae ab hereticis sive scismaticis conscripta vel praedicata sunt, nullatenus recipit catholica et apostolica Romana ecclesia; e quibus pauca, quae ad memoriam venerunt et a catholicis vitanda sunt, credidimus esse subdenda:

 

ITEM NOTITIA LIBRORUM APOCRYPHORUM

 

inprimis Ariminensem synodum a Constantio Caesare Constantini filio congregatum mediante Tauro praefecto ex tunc et nunc et in aeternum confitemur esse damnatam.

 

Itinerarium nomine Petri apostoli, quod appellatur sancti Clementis libri numero novem,   apocryphum

 

Actus nomine Andreae apostoli  apocryphi

Actus nomine Thomae apostoli   apocryphi

Actus nomine Petri apostoli         apocryphi

Actus nomine Philippi apostoli     apocryphi

Evangelium nomine Mathiae       apocryphum

Evangelium nomine Barnabae     apocryphum

Evangelium nomine Iacobi minoris           apocryphum

Evangelium nomine Petri apostoli             apocryphum

Evangelium nomine Thomae quibus Manichei utuntur       apocryphum

Evangelia nomine Bartholomaei apocrypha

Evangelia nomine Andreae           apocrypha

Evangelia quae falsavit Lucianus apocrypha

Evangelia quae falsavit Hesychius             apocrypha

Liber de infantia salvatoris           apocryphus

Liber de nativitate salvatoris et de Maria vel obstetrice    apocryphus

Liber qui appellatur Pastoris         apocryphus

Libri omnes quos fecit Leucius disciplulus diabuli  apocryphi

Liber qui appellatur Fundamentum            apocryphus

Liber qui appellatur Thesaurus     apocryphus

Liber de filiabus Adae Leptogeneseos      apocryphus

Centonem de Christo virgilianis conpaginatum versibus    apocryphum

Liber qui appellatur Actus Theclae et Pauli             apocryphus

Liber qui appellatur Nepotis         apocryphus

Liber Proverbiorum ab hereticis conscriptus et sancti Sixti nomine praesignatus     apocryphus

Revelatio quae appellatur Pauli   apocrypha

Revelatio quae appellatur Thomae           apocrypha

Revelatio quae appellatur Stephani          apocrypha

Liber qui appellatur Transitus sanctae Mariae       apocryphus

Liber qui appellatur Paenitentia Adae       apocryphus

Liber de Ogia nomine gigante qui post diluvium cum dracone ab hereticis pugnasse perhibetur               apocryphus

Liber qui appellatur Testamentum Iob      apocryphus

Liber qui appellatur Paenitentia Origenis apocryphus

Liber qui appellatur Paenitentia sancti Cypriani    apocryphus

Liber qui appellatur Paenitentia Iamne et Mambre             apocryphus

Liber qui appellatur Sortes apostolorum  apocryphus

Liber qui appellatur Lusa apostolorum     apocryphus

Liber qui appellatur Canones apostolorum            apocryphus

Liber Physiologus ab hereticis conscriptus et beati Ambrosii nomine praesignatus apocryphus

Historia Eusebii Pamphili               apocrypha

opuscula Tertulliani         apocrypha

opuscula Lactantii sive Firmiani   apocrypha

opuscula Africani             apocrypha

opuscula Postumiani et Galli        apocrypha

opuscula Montani, Priscillae et Maximillae            apocrypha

opuscula Fausti Manichei             apocrypha

opuscula Commodiani    apocrypha

opuscula alterius Clementis Alexandrini   apocrypha

opuscula Thascii Cypriani              apocrypha

opuscula Arnobii              apocrypha

opuscula Tichonii             apocrypha

opuscula Cassiani presbyteri Galliarum    apocrypha

opuscula Victorini Petabionensis               apocrypha

opuscula Fausti Regiensis Galliarum         apocrypha

opuscula Frumentii Caeci              apocrypha

Centonem de Christo virgilianis conpaginatum versibus    apocryphum

Epistula Iesu ad Abgarum             apocrypha

Epistula Abgari ad Iesum               apocrypha

Passio Cyrici et Iulittae   apocrypha

Passio Georgii    apocrypha

Scriptura quae appellatur Salomonis Interdictio   apocrypha

Phylacteria omnia quae non angelorum, ut illi confingunt, sed daemonum magis nominibus conscripta sunt       apocrypha 

 

Haec et his similia quae Simon Magus, Nicolaus, Cerinthus, Marcion, Basilides, Ebion, Paulus etiam Samosatenus, Photinus et Bonosus qui simili errore defecerunt, Montanus quoque cum suis obscenissimis sequacibus, Apollinaris, Valentinus sive Manicheus, Faustus Africanus, Sabellius, Arrius, Macedonius, Eunomius, Novatus, Sabbatius, Calistus, Donatus, Eustatius, Iovinianus, Pelagius, Iulianus Eclanensis, Caelestius, Maximianus, Priscillianus ab Hispania, Nestorius Constantinpolitanus, Maximus Cynicus, Lampetius, Dioscurus, Eutyches, Petrus et alius Petrus, e quibus unus Alexandriam, alius Antiocham maculavit, Acacius Constantinopolotanus cum consortibus suis nec non et omnes heresei hereseorumque disciplui sive scismatici docuerent vel conscripserunt, quorum nomina minime retinuimus, non solum repudiata verum ab omni Romana catholica et apostolica ecclesia eliminata atque cum suis auctoribus sequacibus sub anathematis insolubili vinculo in aeternum confitemur esse damnata.